Trong bối cảnh hiện nay, khi thị trường năng lượng thế giới liên tục biến động, các yêu cầu về giảm phát thải ngày càng khắt khe và xu hướng chuyển đổi xanh diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả đã trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.
Theo các nghiên cứu và đánh giá trong lĩnh vực công nghiệp, tiềm năng tiết kiệm năng lượng tại Việt Nam hiện vẫn còn khoảng 20–30%, cho thấy dư địa cải thiện hiệu quả sử dụng năng lượng vẫn rất lớn.
Vì sao tiết kiệm năng lượng trở thành yêu cầu sống còn?
Chi phí năng lượng đang tác động trực tiếp đến lợi nhuận doanh nghiệp
Trong nhiều ngành sản xuất như thép, xi măng, giấy, thực phẩm, hóa chất hay dệt may, năng lượng là một trong những yếu tố chi phí quan trọng. Chỉ cần mức tiêu thụ năng lượng tăng hoặc giá điện, nhiên liệu biến động cũng có thể ảnh hưởng đáng kể đến giá thành sản phẩm.
Theo đánh giá của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), công nghiệp hiện là lĩnh vực tiêu thụ năng lượng lớn nhất thế giới, chiếm gần 40% tổng nhu cầu năng lượng cuối cùng. Điều này đồng nghĩa với việc bất kỳ cải thiện nào về hiệu quả năng lượng đều có thể tạo ra tác động kinh tế đáng kể cho doanh nghiệp.
Đối với nhiều doanh nghiệp sản xuất, tiết kiệm 10% chi phí năng lượng có thể mang lại hiệu quả tương đương việc gia tăng đáng kể doanh thu hoặc lợi nhuận mà không cần mở rộng quy mô sản xuất.
Áp lực từ chuyển đổi xanh và các yêu cầu thị trường
Bên cạnh yếu tố chi phí, doanh nghiệp còn đang đối mặt với các yêu cầu ngày càng cao về môi trường và phát thải carbon.
Các thị trường xuất khẩu lớn đang thúc đẩy mạnh mẽ các tiêu chuẩn liên quan đến ESG, sản xuất xanh và giảm phát thải khí nhà kính. Trong tương lai gần, dữ liệu về năng lượng và phát thải sẽ không chỉ là thông tin nội bộ mà còn trở thành một phần của năng lực cạnh tranh trên thị trường.
Điều này khiến việc quản lý và tối ưu hóa năng lượng không còn đơn thuần là bài toán kỹ thuật mà đã trở thành yêu cầu chiến lược đối với doanh nghiệp.
Doanh nghiệp đang thất thoát năng lượng ở đâu?
Thực tế cho thấy phần lớn doanh nghiệp đều tồn tại các điểm lãng phí năng lượng mà chưa được nhận diện đầy đủ.
Hệ thống động cơ điện
Các động cơ điện, máy bơm, quạt công nghiệp và máy nén khí hiện là nhóm thiết bị tiêu thụ điện năng lớn trong nhà máy. Theo IEA, các hệ thống động cơ điện vẫn là khu vực có tiềm năng tiết kiệm năng lượng rất lớn thông qua tối ưu vận hành, nâng cấp thiết bị và ứng dụng biến tần.
Hệ thống khí nén
Rò rỉ khí nén là một trong những nguyên nhân gây lãng phí phổ biến nhất trong công nghiệp. Nhiều nhà máy chỉ tập trung vào công suất sản xuất mà chưa theo dõi hiệu suất của hệ thống khí nén, dẫn đến tiêu hao điện năng không cần thiết.
Hệ thống hơi và lò hơi
Các vấn đề như thất thoát nhiệt, cách nhiệt không hiệu quả, bẫy hơi hỏng hoặc chế độ vận hành chưa tối ưu đều có thể làm gia tăng đáng kể mức tiêu thụ nhiên liệu.
Hệ thống lạnh và điều hòa
Trong các ngành thực phẩm, kho lạnh và chế biến, đây thường là nhóm thiết bị tiêu thụ năng lượng lớn nhất. Việc tối ưu nhiệt độ vận hành, bảo trì định kỳ và nâng cấp thiết bị có thể mang lại hiệu quả tiết kiệm đáng kể.
Hệ thống chiếu sáng
Mặc dù chiếm tỷ trọng nhỏ hơn so với sản xuất, chiếu sáng vẫn là khu vực dễ cải thiện nhất nhờ các giải pháp có chi phí đầu tư thấp và thời gian hoàn vốn ngắn.
Kiểm toán năng lượng – Bước đầu tiên để tìm ra cơ hội tiết kiệm
Những điểm thất thoát năng lượng trong hệ thống động cơ, khí nén, lò hơi, hệ thống lạnh hay chiếu sáng thường không dễ nhận biết bằng quan sát thông thường. Do đó, trước khi triển khai các giải pháp tiết kiệm năng lượng, doanh nghiệp cần xác định chính xác năng lượng đang được sử dụng ở đâu, mức độ tiêu hao như thế nào và khu vực nào đang tồn tại lãng phí.
Đây chính là vai trò của kiểm toán năng lượng. Thông qua hoạt động khảo sát, đo đạc và phân tích dữ liệu tiêu thụ năng lượng, kiểm toán năng lượng giúp doanh nghiệp đánh giá hiện trạng sử dụng năng lượng, xác định các điểm tổn thất và tìm ra những cơ hội tiết kiệm có tiềm năng mang lại hiệu quả cao nhất. Từ những kết quả này, doanh nghiệp có cơ sở để xây dựng lộ trình cải tiến phù hợp, tối ưu chi phí đầu tư và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng một cách bền vững.
Không chỉ giúp nhận diện cơ hội tiết kiệm, kiểm toán năng lượng còn mang lại nhiều giá trị thiết thực về kinh tế, môi trường và năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp. Đặc biệt, theo Thông tư 25/2020/TT-BCT của Bộ Công Thương, các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm có trách nhiệm thực hiện kiểm toán năng lượng định kỳ 3 năm một lần nhằm đánh giá hiệu quả sử dụng năng lượng và xác định các cơ hội tiết kiệm.
Quy trình thực hiện Kiểm toán năng lượng
Trình tự thủ tục KTNL được quy định và hướng dẫn tại Phụ lục III của Thông tư số 25/2020/TT-BCT ngày 29 tháng 9 năm 2020, với các nội dung cụ thể tương ứng với 06 bước thực hiện như sau:
Quy trình kiểm toán năng lượng theo quy định là cơ sở giúp doanh nghiệp đánh giá toàn diện hiện trạng sử dụng năng lượng, xác định các điểm thất thoát và xây dựng giải pháp tiết kiệm hiệu quả. Đồng hành cùng đơn vị kiểm toán giàu kinh nghiệm sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hiệu quả sử dụng năng lượng.
VETS | EnE là một trong những đơn vị tiên phong trong lĩnh vực kiểm toán và các giải pháp về năng lượng và môi trường. Với gần 20 năm kinh nghiệm hợp tác với các tập đoàn lớn tại Việt Nam như EVN, PetroVietnam,…các doanh nghiệp sử dụng năng lượng trọng điểm trên toàn quốc và các tổ chức nước ngoài như: KOICA, UNIDO,..
Liên hệ với VETS | EnE để được tư vấn lộ trình Kiểm toán năng lượng phù hợp với quy mô doanh nghiệp
- Hotline: 024.2233.4455
- Email: info@vets.energy
- Facebook: Vets Energy and Environment
- Địa chỉ:
- Trụ sở Hà Nội: Tầng 1, tòa nhà Sông Đà 9, số 2 đường Nguyễn Hoàng, Phường Từ Liêm, Thành phố Hà Nội
- Văn phòng đại diện HCM: Số 5 Trần Triệu Luật, phường Tân Sơn Nhất, thành phố Hồ Chí Minh
